و اين مسئله تنها به يك ملّت يا يك جامعه ختم نمىشود ، مسلمانان در برابر همهء انسان‌ها در هر كجا كه هستند ، مسئوليت دارند ، آنها وظيفه دارند كه به غدّه‌هاى سرطانى فساد و تباهى يورش برند ، نادانى را براندازند ، و آشوب را به آرامش بدل كنند ، عدالت را به جاى سركشى بنشانند ، و توده‌ها را از بندگى فرمانروايان برهانند . اين مسؤليت انسان است ، و براى انجام اين مسؤليت تدارك نيرو لازم است . امام على عليه السلام مىفرمايد : اسْتَعِدُّوا لِلْمَسيرِ الَى عَدُوٍّ فِى جَهادِهِ الْقُرْبَةُ الَى اللَّهِ ، وَ دَرْكُ الوَسيلَةِ عِنْدَهُ ، حَيارى فِى الْحَقِّ ، جُفاةٌ عَنِ الْكِتابِ ، نَكِبٌ عَنِ الدّينِ ، يَعمَهُونَ فِى الطُّغْيانِ ، وَ يَعْكُسُونَ فِى غَمْرَةِ الضَّلالِ ، فَاعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ وَ تَوَكَّلُوا عَلَى اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ وَكيلًا وَ كَفى بِاللّهِ نَصيراً . « 1 » براى روياروئى با دشمن آماده شويد ، چه جهاد با آنها راهى است براى نزديكى به پروردگار و منزلت يافتن در نزد وى ؛ زيرا دشمنان شما در شناخت حق سرگردانند ، از كتاب خدا و روش زندگى بىخبرند ، دين و به همراه آن وظايف فردى و اجتماعى را زير پا گذاشته‌اند ، سركشى پيشه كرده‌اند ، و در گودال گمراهى به دام افتاده‌اند ، براى مقابله با آنان هر آنچه در توان داريد نيرو و جنگ‌افزار فراهم آوريد ، و به خداوند توكّل كنيد ، كه او بهترين پناه و برترين ياور ماست . جهاد تدافعى در قرآن جهاد تدافعى را در موارد و تحت عناوين كلى زير مىتوان مطرح و بررسى

--> ( 1 ) - مصباح البلاغة ( مستدرك نهج البلاغه ) : 1 / 109 ؛ تاريخ الطبرى : 4 / 67 ؛ الامامة و السياسة : 1 / 129 .